วิธีการใส่สายยางให้อาหารสายยาง ทางจมูก !การใส่สายยางให้อาหารทางจมูก (NG Tube Insertion) เป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ "ต้องทำโดยบุคลากรทางการแพทย์ที่เชี่ยวชาญ" (แพทย์หรือพยาบาล) เท่านั้นครับ เนื่องจากการใส่ผิดตำแหน่ง (เช่น สายหลุดเข้าหลอดลมแทนที่จะเป็นหลอดอาหาร) อาจทำให้ผู้ป่วยสำลักจนเสียชีวิตหรือปอดอักเสบรุนแรงได้
อย่างไรก็ตาม การเรียนรู้วิธีการและขั้นตอนที่ถูกต้องจะช่วยให้ผู้ดูแลสังเกตได้ว่าสายยังอยู่ในตำแหน่งที่ปลอดภัยหรือไม่ ดังนี้ครับ:
1. การเตรียมตัวและวัดระยะ (The Setup)
ก่อนใส่ พยาบาลจะป
ระเมินรูจมูกข้างที่โล่งที่สุด และทำการวัดระยะสายเพื่อให้ปลายสายลงไปถึงกระเพาะอาหารพอดี:
วิธีวัดระยะ (NEX Measureme
nt): วัดจาก ปลายจมูก (Nose) -> ไปที่ ติ่งหู (Ear) -> ลงไปถึง ลิ้นปี่ (Xiphoid)
ทำเครื่องหมาย: พยาบาลจะท
ำสัญลักษณ์หรือติดพลาสเตอร์ไว้บนสาย เพื่อให้รู้ว่าต้องใส่ลึกแค่ไหน
2. ขั้นตอนการใส่ (Insertion Steps)
จัดท่า: ให้ผู้ป่วยนั่งตัวตรงหรือหนุนหัวสูง 45-60 องศา
หล่อลื่น: ใช้เจลหล่อลื่น (K-Y Jelly) ทาที่ปลายสายประมาณ 3-4 นิ้ว เพื่อลดการเสียดสี
การใส่: พยาบาลจะค่อยๆ สอดสายเข้าทางรูจมูก เมื่อสายถึงบริเวณคอหอย พยาบาลมักจะบอกให้ผู้ป่วย "ทำท่ากลืนน้ำ" หรือก้มหน้าลงเล็กน้อย เพื่อช่วยให้สายไหลลงหลอดอาหารได้ง่ายขึ้น
สังเกตอาการ: หากผู้ป่วยไออย่างรุนแรง หน้าเขียว หรือพูดไม่ออก พยาบาลจะดึงสายออกทันทีเพราะสายอาจเข้าหลอดลม
3. การตรวจสอ
บตำแหน่ง (The Safety Check)
สำคัญมาก! เมื่อใส่ถึงระยะที่วัดไว้ ต้องยืนยันว่าสายอยู่ในกระเพาะจริงๆ ด้วยวิธีเหล่านี้:
ดูดน้ำย่อย (Aspiratio
n): ใช้ไซริงค์ดูดดูของเหลว หากมีน้ำย่อยสีใสหรือสีเหลือง/เขียวออกมา แสดงว่าอยู่ในกระเพาะ
ทดสอบความ
เป็นกรด (pH Test): ตรวจกระดา
ษลิตมัสจากน้ำย่อย (ค่า pH ควรน้อยกว่า 5)
ฟังเสียงลม (Whoosh Test): ใช้หูฟัง (Stethosco
pe) วางบนหน้าท้องบริเวณใต้ลิ้นปี่ แล้วใช้ไซริงค์ดันลมเข้าไปเร็วๆ หากได้ยินเสียง "ฟึ่บ" แสดงว่าสายอยู่ในตำแหน่งที่ควรจะเป็น
X-ray: เป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด (มักทำในกรณีที่ใส่ยากหรือผู้ป่วยไม่รู้สึกตัว)
⚠️ ข้อควรระวังสำหรับผู้ดูแล (หลังใส่เสร็จ)
แม้พยาบาลจะใส่ให้แล้ว แต่สายอาจเคลื่อนที่ได้ในภายหลัง คุณต้องเช็กทุกครั้งก่อนให้อาหาร:
ขีดเครื่องหมาย: ตรวจดูว่าขีดที่พยาบาลทำไว้ยังอยู่ที่เดิมที่ปีกจมูกหรือไม่
ดูในช่องปาก: อ้าปากผู้ป่วยดูว่าสายไม่ได้ขดอยู่ในปากหรือลำคอ
การยึดสาย: พลาสเตอร์ที่ติดจมูกต้องแน่นหนา ไม่หลุดลุ่ยจนสายเลื่อนเข้า-ออกได้เอง
💡 เคล็ดลับ: "อย่าฝืนใส่เอง"
หากสายยาง
หลุดออกมาทั้งหมด ห้ามพยายามใส่กลับเข้าไปเองที่บ้านเด็ดขาด ครับ เพราะเราไ
ม่สามารถยืนยันตำแหน่งปลายสายได้ด้วยตาเปล่า ให้รีบพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลหรือเรียกศูนย์การแพทย์ใกล้บ้านมาจัดการให้จะปลอดภัยที่สุดครับ
